دبستان پسرانه غیردولتی حکمت اداره آموزش و پرورش استان گیلان/ماسال

اصل توجه به عزت نفس دانش آموزان

فراهم آوردن شرایطی که متربی را متوجه جایگاه رفیع بندگی خداوند و کرامت انسانی اش بنماید یکی دیگر از اصول یازده گانه مدرسه حکمت است.

عزت نفس یعنی ارزشی که فرد برای خود قائل است. الزاما بعضی ارزیابی های فرد از خود براساس واقعیت نیست.

بعضی دانش آموزان توانایی انجام کاری دارند ولی آن را درک نمی کنند و بعضی دانش آموزان احساس می کنند نسبت به دیگران برترند بدون این که مدرکی براساس واقعیت برای برتر بودن داشته باشند.

دانش آموزانی که دارای عزت نفس پایین هستند نسبت به توانمندی و میزان پیشرفتشان نگرش منفی دارند.

آن ها از خودشان خیلی انتقاد می کنند و به جای این که بر توانمندی هایشان متمرکز شوند بیشتر به کارهایی که نمی توانند انجام دهند توجه می کنند.

آن ها به سادگی کارهای جدید را رها می کنند و اعتماد زیادی برای ادامه آن نشان نمی دهند، فقط خودشان را با افراد موفق مقایسه می کنند و دوست دارند مثل آن ها عمل کنند.

آن ها برای اجتناب از احساس حقارت و شکست وقت زیادی را صرف می کنند.

دانش آموزانی با عزت نفس سالم اذعان دارند که برای رسیدن به اهدافشان بسیار تلاش می کنند. آن ها هنگام روبه رو شدن با مشکل یا شکست خوش بین هستند و سعی می کنند با تمرین کردن بر مشکل غلبه کنند بدون این که خودشان را برای هر چیزی مقصر بدانند.

آن ها با انتقادهای سازنده تحقیر نمی شوند و خودشان را با افرادی که به موفقیت های بسیار بالایی رسیده اند مقایسه نمی کنند.

اما دانش آموزانی که عزت نفس کاذب دارند، نسبت به نقاط ضعفشان آگاهی کمی دارند و این امر می تواند موجب آسیب پذیری و ناامیدی و یا منجر به ایجاد حس خودبینی، غرور و احساس برتری شود.

نتایج بعضی تحقیقات نشان می دهد که عزت نفس کاذب دانش آموزان منجر به پرخاشگری و بدرفتاری نسبت به دیگران می شود.

عزت نفس به موفقیت های افراد مربوط می شود و مثلا در مورد دانش آموزانی که بعد از ناکامی و شکست، مجددا در کارشان موفق می شوند مصداق دارد.

برای افزایش عزت نفس و کسب موفقیت مجدد دانش آموزان از مهارت هایی همچون (صداقت، انصاف، احترام و روابط دوستی و...)، مهارت های مقابله ای، جرات آموزی، کنترل احساسات، تحقق اهداف و خودآگاهی بر مبنای شواهد می توان استفاده کرد.

ضمن این که در مدارس باید به سلامت روان دانش آموزان توجه کرد و با تامل بر شیوه های متداول باید از شیوه های جدید نیز استفاده کرد تا عزت نفس آنان افزایش یابد. (سایت آفتاب)

هنگامی که کودک شخصیت داشته باشد تقلید نمی کند و تحت تأثیر هر حرفی و هر مکتبی و هر عقیده ای قرار نمی گیرد و هر راهی او را به خود نمی کشد و هر سنتی او را در خود هضم نمی کند.

او در برابر هر مساله چرایی دارد و در برابر هر عقیده، سنگری.

او بر دریچه قلبش نشسته، نمی گذارد چیزی آن را اشغال کند و چیزی آن را پر کند و چیزی او را از خودش بگیرد.» (تربیت کودک – عین صاد – ص 46)

از طرفی نفس، روان و شخصیت نامتعادل، بیمار، نابسامان و محقر مهمترین زمینه درونی بزهکاری ها و مفاسد اخلاقی، رفتاری و اجتماعی است. 

اگر ما شخصیت و روحیه فرد را اصلاح نموده تعالی بخشیم، اولا زمینه ها و انگیزه های ناپسندی از بین می رود و ثانیا به فرض وجود انگیزه قوی، سوژه رفتار ناپسند را همگون و متناسب با شخصیت خود ندانسته، حاضر نمی شود مرتکب آن رفتار گردد. به همین دلیل در دین اسلام تاکید زیادی بر کرامت نفس، عزت نفس و توجه به تعالی شخصیت شده است.

«من کرمت علیه نفسه هانت علیه شهواته »

کسی که نفسش برایش بزرگوار است، شهواتش نزد او کوچک است.

«من کرمت علیه نفسه لم یهنها بالمعصیه»

کسی که نفسش برایش بزرگوار است آن را با معصیت بی ارزش نمی کند.

«من کرمت نفسه صغر الدنیا فی عینه»

کسی که نفس با ارزش و با کرامت دارد دنیا در چشم او کوچک است.

وقتی چنین تحولی انجام شود، سوژه بدون اینکه نیاز مستمر به امر و نهی داشته باشد، فقط در موارد جهل یا روش پیاده کردن و اجرا، نیاز به آموزش دارد.

برای رسیدن به تعالی شخصیت، مربی و محیط باید با سوژه رفتار بزرگمنشانه داشته و کلیه فضاها به او کرامت و بزرگواری القا نماید. هرچقدر به او بی احترامی یا توهین شود، از مسیر تعالی شخصیت دور شده است.

باید با او از کرامتها و بزرگیها و بزرگواری ها گفت و نشان داد؛ باید ارزش والایش را به او هم گفت و هم نشان داد؛ باید او بفهمد و بفهمیم که چیزی را که در ارتکاب گناه از دست می دهد و می دهیم به دست آوردنی نیست.

(کتاب «شکوفایی شخصیت و روش های آن» نوشته سید مجتبی حسینی)

نظرات خوانندگان
تا کنون هیچ نظری درباره این مطلب ثبت نشده است
نظر جدید
نام*
ایمیل
نظر*

متن تصویر*
مشاهده لیست تمام مطالب...